Wednesday, 24 October 2007

Noel Malcolm intervista ne Shqip Top-Channel

Kjo eshte nje pjese e intervistes se Noel Malkolm dhene ekskluzivisht nga Oksfordi per emisionin Shqip te koleges Rudina Xhunga ne Top-Channel e cila u transmetua te Henen.

Intervistoi Muhamed Veliu

Z.Malkom , ç'fare ju shtyu te shkruani librin "Kosova , nje histori e shkurter"?

Sapo kisha perfunduar nje histori te ngjashme te Bosnjes , qe e fillova pas fillimit te luftes atje dhe m'u desh ta perfundoja shpejt . Me mbarimin e luftes , e kuptova qe lufta e radhes do ishte ne Kosove . M'u duk e rendesishme qe te ekzistonte nje liber , i cili do te 'shkaterronte' ose me sakte do te 'sfidonte' mitet dhe teorite e paverteta per historine e Kosoves . Vura re ne rastin e Bosnjes , qe ne fillimin e luftes propaganda e Beogradit dhe e Pales , selia e serbeve nacionaliste , bazohej me se shumti ne pretendime historike ; ishte e qarte qe argumentet per statusin dhe te ardhmen e Kosoves , do te bazoheshin kryesisht mbi faktet historike te pretenduara , prandaj ishte e domosdoshme te jepej nje pasqyrim objektiv i historise se atij rajoni .

Dhe ç'fare zbuluat per pretendimet serbe dhe shqiptare?

Libri perpiqet te mbuloje te gjithe historine , nga fundi i Perandorise Romake e deri ne ditet e sotme . Aspekti me i rendesishem eshte se kur hulumutova dhe hetova per te gjetur prova , zbulova qe disa nga pretendimet kryesore te bera nga historiane nacionaliste serbe ne te shkuaren , ishin te rreme ; d.m.th pretendimet kryesore te cilat jane botuar si te mireqena ne tekstet standarte te çdo vendi , perfshi Britanine dhe Ameriken. Me historiane nacionaliste e kam fjalen per historiane nacionaliste serbe , dhe ne disa raste dhe historiane nacionaliste shqiptare . Por shumica e pretendimeve te paqena qe kam gjetur , u perkisnin historianeve serbe dhe kjo per faktin se shume nga puna historike ne kete rajon deri me sot , eshte bere nga Serbia . Kjo eshte e kuptueshme , pasi serbet kishin universitet ne kohen kur shqipetareve nuk u lejohej hapja e shkollave nga autoritetet otomane . Prodhimi i monografive historike ka qene me intensiv ne Serbi dhe jane ato monografi qe ndikuan ne tekstet perendimore . Keshtu per shume pretendime themelore serbe mbi historine e Kosoven , kur hetova provat , zbulova qe nuk ishin te verteta .

Cilat jane disa nga faktet qe kini perfshire ne librin tuaj , si argumente qe vertetojne qe Kosova eshte toke shqiptare dhe rendesine e ndarjes totale nga Serbia ?

Libri im eshte thjesht liber per historine dhe jo polemizues , pra nuk kam bere kerkesa ne ate qe kam shkruar , dhe ua le lexuesve te nxjerrin vete perfundimet nga provat qe kam paraqitur aty . Ne lidhje me argumentat serbe kunder pavaresise se Kosoves , ne liber gjeni disa pika thelbesore qe vertetojne se pretendimet e serbeve nuk qendrojne . Se pari , eshte pretendimi qe Kosova eshte djepi i serbeve ne Ballkan , dhe kjo dihet qe eshte e pavertete . Serbet erdhen ne Ballkan ne shekullin e 7 , ne kete territor , u zevendesuan nga sundimi otoman ne shekullin e 15 . Kemi nje periudhe 800-vjecare atje , dhe sa nga kjo periudhe Kosova u sundua nga serbet ? Vetem ne 250 vitet e fundit nga 800 . Po ku ishin serbet para kesaj periudhe ? Pergjigja eshte : jashte Kosoves . Ishin ne nje territor qe ata e quanin Ras , Rasia , qe eshte pak a shume zona e Sanxhakut te sotem , Novi Pazarit . E gjithe ideja se aty eshte djepi i qyteterimit serb ne Ballkan eshte teresisht e pavertete . Pastaj kane argumentin e levizjes se popullsise ; thone se nuk kishte shqiptare gjate mesjetes ne Kosove , qe nuk kishte shqiptare deri nga fundi i shekullit te 17 , kur pati nje eksod te madh te serbeve dhe u krijua nje vakuum dhe ky vakuum u mbush nga shqiptaret e ardhur nga malet e Shqiperise veriore . Ka plot prova qe tregojne se ky argument eshte i pavertete , ka shume prova qe vertetojne se ka pasur shqiptare qe kane jetuar ne Kosove pergjate gjithe epokes mesjetare; ndoshta nuk perbenin shumicen ne Mesjete , por ka pasur nje popullate te vazhdueshme shqiptare atje . Dhe historine e eksodit masiv te serbeve ne 1690 , e kam vertetuar qe eshte e pavertete . Pastaj jane argumentet e diteve te sotme per levizjen e popullsise ; ata pretendojne se nje numer i madh shqiptaresh u dynden ne Kosove nga Shqiperia ne mes te Luftes se Dyte ; ky eshte nje "nonsense" dhe kurre s'eshte paraqitur qofte dhe nje prove per ta mbeshtetur kete. Pra, shohim qe te gjitha pretendimet serbe mbi Kosoven , bazohen ne argument te paqena historike , dhe ne fund dua te shtoj se po te shohesh gjithe historine e Kosoves qe pas 1912-es , sheh qe Kosova nuk eshte trajtuar si nje pjese e nje shteti demokratik - u trajtua ne fillim si territor i kolonizuar - kolonizim ishte termi i perdorur nga serbet per ate proces , pra ata derguan koloni atje .Dhe ne shume aspekte ajo qe Serbia beri ne Kosove nuk ishte shume e ndryshme nga ajo qe francezet bene , le te themi ne Algjeri . Tani , a mund te themi ne qe Algjeria eshte pjese esenciale e territorit francez ? Besoj se jo.

Cili do te jete statusi i ardhshem te Kosoves ?

S'kam as me te voglin dyshim qe Kosova do e fitoje pavaresine dhe do ndahet nga Serbia . Por sigurisht ka shume dyshime se si ky proces do te zhvillohet . Shume nga hapat kryesore kane ndodhur tashme , dhe eshte e pamundur te imagjinohet inkorporimi i Kosoves ne ndonje forme shteti serb . Eshte e pamundur , per shume arsye te dukshme por dhe per shume arsye te tjera qe s'jane aq te dukshme : vete serbet nuk e duan nje gje te tille . Po te ekzistonte mundesia qe serbet te absorbonin popullsine shqiptare , domethene tu japin te drejten e votes postet ministrore ne qeverite e tyre , te rekrutojne djemte shqiptare ne ushtrine e tyre ... serbet nacionaliste do ta refuzonin kategorikisht. Pavaresisht pretendimeve se ata nuk heqin dore nga ky territor , ne te vertete nuk e duan , ose ... te pakten duan ate qe Milloshevici u perpoq t'u jape , qe eshte territori pa popullaten shqiptare , por kjo filozofi shkaktoi nje nga krimet me te renda ne historine moderne . Pra , une jam absolutisht i bindur qe Kosova do ta fitoje pavaresine , por problemi eshte vetem nderkombetar dhe ka te beje me Rusine dhe , po te mos ishte ajo , pavaresia e Kosoves do kishte ardhur automatikisht kete vit.

Por a mund te vije vitin e ardhshem ?

Kjo varet nga loja qe do beje Putin , loje qe ne themel nuk ka shqetesimin per Kosoven , por per ceshtje qe i interesojen Rusise , mbi te gjitha Mburoja e Raketave Amerikane . Per keto arsye , Putin kerkon ta veshtirsoje ceshtjen e Kosoves , vetem e vetem qe te fitoje me teper pozita per te negociuar me amerikanet . S'e di si do shkojne negociatat mes Rusise e Amerikes , por ne fund Amerika bashke me fuqite kryesore evropiane do ta humbin durimin dhe do ia japin pavaresine Kosoves.

Pra nuk mendoni se me 10 dhjetor , Keshilli Sigurimit do te gjeje nje zgjidhje perfundimtare per Statusin e Kosoves , pasi Trojka te raportoje mbi bisedime te reja ndermjet Prishtines e Beogradit ?

T'ju them te drejten , do habitesha nese zgjidhja do te vinte kaq shpejt . Raportimi do jete i pakenaqshem per shume pale sepse s'do kete progres per te raportuar , dhe dihej qe pa filluar ky proces se sdo kishte progres . Ishte e qarte qe palni "Ahtisaari" perfaqsonte rezultatet e nje procesi te gjate negociatash , proces ku pala shqiptare ka bere shume leshime , shume me teper sesa deshironin te jepnin . Ata dhane maksimumin e leshimeve , me mirekuptimin qe ne shkembim te ketyre leshimeve , ata do te fitonin pavaresine . Prandaj tu thuash kosovareve , pas mbarimit te ketij procesi qe "o burra , hajdeni ta nisim nga e para !" dhe te bejne leshime te tjera apo te hyjne ne negociata prape , do ishte padrejtesi karshi tyre . Te gjithe e dinin qe Beogradi s'do thoshte kurre "OK , tani po ju japim pavaresine !" , dhe te gjithe e dinin qe pala kosovare s'do thoshte kurre "OK jemi dakord , se duam pavaresine" . Pra , kjo procedure 4-mujore mendoj se ka qene thuajse e kote . Po çfare do ndodhe me 10-dhjetor ? Do kemi nje raportim qe thote se eshte arritur asgje ose pothuajse asgje . Thjesht perseritem situaten qe kishim ne vere . Ama , nese shenohet progres ne pazarin e Rusise me Ameriken , athere do kete shanse per nje zgjidhje te miratuar ne Keshillin e Sigurimit ; por deri tani nuk shoh ndonje sinjal te tille , dhe ne kushte te tilla , jam i bindur qe do kete vonesa te tjera , por ndoshta per disa muaj , jo per vite . Ndoshta nga pranvera e vitit 2008 , fuqite kryesore evropiane bashke me Ameriken , do te organizojne tranzicionin drejt pavaresise . Dhe per kete , ne fund te fundit , nuk eshte e nevojshme nje rezolute ne Keshillin e Sigurimit.Rezoluta eshte e rendesishme sepse plani "Ahtisaari" kerkon qe BE te hyje pas UNMIK-ut dhe te marre ne dore keto pergjegjesi ose shumicen e tyre . Dhe shume vende te BE-se nuk duan ta bejne kete hap pa nje rezolute te Keshillit te Sigurimit . Por , per njohjen e pavaresise , mjafton qe shtetet e BE-se ta njohin , pra OKB s'ka ndonje procedure per njohjen e shtetit . Po e njohu Amerika , po e njohu Britania , Gjermania , Franca dhe Italia , do behet e qarte qe ky hap tashme u mor , s'ka kthim mbrapa , dhe Kosova do jete shtet i pavaruar .

Blog Archive

About Me

Veliupress


View My Stats